ERAYO QALBIGA TAABANAYA
DADKA WANAAGGAAGA ILLOOBA
Waxaa laga yaabaa inaad qof boqol jeer caawisay.
Waxaad la joogtay maalmo uu cidlo dareemayay. Waxaad dhegaysatay markii uu murugaysnaa. Waxaad u hurtay waqti aad adiguna u baahnayd. Waxaad u samaysay waxyaabo aanad cidna uga sheekayn.
Laakiin maalin ayaad awoodi weyday inaad codsigiisa fuliso.
Markaas ayuu ku yiri:
“Adigu weligaa ima caawin.”
Eraygaasi wuu ku istaagay.
Ma ahayn inaad filaysay in wanaag kasta laguu tiriyo.
Ma ahayn inaad doonaysay in qofku weligiis kugu yeesho deyn mahadnaq ah.
Laakiin waxaad la yaabtay sida hal maalin oo aad wax qaban weyday ay u tirtirtay, hadalkiisa dhexdiisa, maalmo badan oo aad garab taagnayd.
Waxaad xusuusatay wicitaannadii habeenkii.
Socdaalladii aad u gashay.
Ballamihii aad dib u dhigtay.
Dhibaatooyinkii aad la qaybsatay.
Isaguna wuxuu xusuustay keliya maalintii aad tiraahday:
“Ma awoodo.”
Mararka qaar waxa qofka dhaawaca ma aha in wanaaggiisa aan la abaalmarin.
Waa in wanaaggiisii oo dhan loo dhaqmo sidii aanu weligiis dhicin.
HAL KHALAD IYO BOQOL WANAAG
Waxaa jira dad qofka ku qiimeeya waxa ugu dambeeyay ee uu sameeyay.
Haddii aad maanta caawiso, waxaad tahay qof wanaagsan.
Haddii aad berri awoodi weydo, waxaa laga yaabaa inay ku tilmaamaan qof isbeddelay.
Haddii aad hadal ay jeclaysteen tiraahdo, way ku ammaanaan.
Haddii aad fikir ka duwan sheegto, waxay bilaabaan inay shaki geliyaan daacadnimadaada.
Laakiin qofka bini'aadamka ahi ma aha hal dhacdo.
Ma aha hal jawaab.
Ma aha hal khalad.
Qofka si caddaalad ah loo qiimeeyo waxaa la eegaa hab-dhaqankiisa guud, duruufihiisa iyo sida uu uga masuul noqdo wixii uu sameeyo.
Waxaa muhiim ah in la kala saaro laba arrimood.
Hal khalad oo yar ma aha inuu si fudud u tirtiro sannado wanaag ah.
Laakiin sidoo kale sannado wanaag ahi ma siinayaan qof xaq uu ku sameeyo dhaawac weyn oo uu ku dalbado in la iska indho tiro.
Qofku wuxuu noqon karaa mid hore wax badan kuu taray, haddana maanta ku dhaawacay.
Labada xaqiiqo way wada jiri karaan.
Sidaas darteed, ha ku degdegin inaad qof ku xukunto hal maalin.
Laakiin sidoo kale ha u adeegsan wanaaggiisii hore cudurdaar aad ku diiddo inaad aragto dhibaatada maanta jirta.
Caddaaladdu waxay u baahan tahay xusuus iyo garasho labadaba.
NINKII WAX WALBA XUSUUSTAY
Waxaa jiray nin walaalkiis ka caawin jiray arrimo badan.
Markii uu walaalkiis shaqo waayay, wuxuu ka caawiyay kharashaadka qaar.
Markii uu guri raadinayay, wuxuu la socday maalmo badan.
Markii uu dhibaato qoys la kulmay, wuxuu ahaa qofkii ugu horreeyay ee dhegaysta.
Walaalnimadooda waxaa ku jiray jacayl iyo kalsooni.
Laakiin maalin ayaa codsi cusub yimid.
Walaalkiis wuxuu rabay lacag kale.
Ninkii wuxuu eegay xaaladdiisa dhaqaale, wuxuuna ogaaday inuusan awoodin.
Wuxuu yiri:
“Walaal, waan jeclaan lahaa inaan ku caawiyo, laakiin hadda ma haysto.”
Walaalkiis wuu xanaaqay.
Wuxuu ku yiri:
“Markii aan ku baahday ayaad dhabarka ii jeedisay.”
Ninkii markii hore wuu aamusay.
Dabadeed wuxuu bilaabay inuu tiriyo wax kasta oo uu hore u qabtay.
“Ma xusuusatid markii aan...?”
Hadalkaasi wuxuu isu beddelay muran.
Mid wuxuu dareemayay in la dayacay.
Kan kalena wuxuu dareemayay in wanaaggiisii la tirtiray.
Maalmo ka dib ayay dib u wada hadleen.
Ninkii wuxuu walaalkiis u sheegay in hadalkii lagu yiri uu dhaawacay.
Walaalkiisna wuxuu qirtay inuu xanaaq iyo cabsi dhaqaale ku hadlay.
Waxay fahmeen in dhibaatada dhabta ahi aanay ahayn oo keliya lacagtii la codsaday.
Waxay ahayd filasho aan si cad looga wada hadlin.
Walaalkii wuxuu u qaatay in caawimaaddu mar walba diyaar ahaan doonto.
Ninkiina wuxuu u qaatay in wanaaggiisa hore si toos ah loo xusuusan doono.
Waxay barteen inay kala saaraan jacaylka walaalnimo iyo awoodda dhaqaale.
Qof aad jeceshahay waad caawin kartaa.
Laakiin mar walba ma awoodi kartid.
Qofka aad caawisayna wuxuu xaq u leeyahay inuu mar kale wax ku weydiisto, balse ma aha inuu xaq u leeyahay inuu kugu qasbo.
MAHADNAQA AAN LA SHEEGIN
Waxaa jira wanaag aan dadku si buuxda u dareemin ilaa uu joogsado.
Qof ayaa maalin kasta guriga nadiifiya.
Qof ayaa dadka kale xusuusiya ballamaha.
Qof ayaa hawlaha adag qabta isaga oo aan buuq samayn.
Qof ayaa shaqada ka qabta waxyaabo aan magaca lagu helin.
Marka wax walba si wanaagsan u socdaan, dadaalkaasi wuxuu u muuqdaa wax caadi ah.
Laakiin marka qofkaasi maalin maqnaado, waxaa la dareemaa inta hawlood ee uu qaban jiray.
Mararka qaar dadku ma illoobaan wanaagga sababtoo ah waa dad xun.
Waxay la qabsadaan.
Waxay bilaabaan inay u arkaan qayb joogto ah oo noloshooda ka mid ah.
La qabsashadu waa dabeecad bini'aadam.
Laakiin haddii aan la feejignaan, waxay keeni kartaa in dadka ugu dadaalka badan ay noqdaan kuwa ugu yar ee loo mahadceliyo.
Waxaa muhiim ah inaad mararka qaar istaagto oo aad is weydiiso:
“Yaa nolosheyda wax wanaagsan ku soo kordhiya anigoon si fiican u dareemin?”
Waxaa laga yaabaa inuu yahay qof guriga kula jooga.
Waxaa laga yaabaa inuu yahay saaxiib.
Waxaa laga yaabaa inuu yahay shaqaale aad maalin kasta aragto.
Waxaa laga yaabaa inuu yahay qof aan wax badan hadlin, balse wax badan qabta.
Mahadnaqu ma aha inuu noqdo xaflad weyn.
Mararka qaar wuxuu ku bilaabmaa jumlad fudud:
“Waan arkayaa dadaalkaaga. Waad ku mahadsan tahay.”
MARKA WANAAGGA LOO BEDDELO WAAJIB
Markii ugu horreysay ee aad qof caawiso, waxaa laga yaabaa inuu ku farxo.
Markii labaad, wuu ku mahadceliyaa.
Markii saddexaad, wuxuu bilaabaa inuu ku soo waco isaga oo hubinaya inaad caawin doonto.
Muddo ka dib, waxaa laga yaabaa inuu xitaa ku weydiin waayo inaad awooddo.
Wuxuu ku yiraahdaa:
“Berri hawshaas ii qabso.”
Hadalkaasi wuxuu kuu muujin karaa in wax isbeddelayaan.
Caawimaaddii aad ikhtiyaarka ku bixin jirtay waxay isu beddeshay filasho joogto ah.
Laakiin waa muhiim inaad arrinta si cad uga hadasho ka hor inta aanu xanaaq qarsoon ururin.
Waxaad oran kartaa:
“Waan ku caawin jiray marka aan awoodi karay, laakiin mar walba hawshan ma qaban karo.”
Ama:
“Waxaan jeclaan lahaa inaad marka hore i weydiiso inaan waqti haysto.”
Qofka kale waxaa laga yaabaa inuu la yaabo.
Waxaa laga yaabaa inuusan garanayn in hab-dhaqankiisu kugu cuslaaday.
Laakiin haddii uu si joogto ah u diido inuu xuduudahaaga ixtiraamo, taasi waa arrin mudan inaad si dhab ah u eegto.
Wanaaggu waa qurux marka si xor ah loo sameeyo.
Marka laga dhigo waajib aan laga wada hadlin, wuxuu isu beddeli karaa culays dhaawaca xiriirka.
GABADHII AAN WALIGEED LA AMMAANIN
Waxaa jirtay gabadh gurigeeda ka qaban jirtay hawlo badan.
Waxay caawin jirtay walaalaheed.
Waxay isku dayi jirtay inay waalidkeed ka farxiso.
Waxay dadaal gelin jirtay waxbarashadeeda.
Laakiin inta badan waxa la xusi jiray khaladaadkeeda.
Haddii ay hawl dhamayso, waxaa lagu oran jiray:
“Waa waajibkaaga.”
Haddii ay hal mar wax illoowdo, waxaa lagu oran jiray:
“Waxba si fiican uma qabatid.”
Muddo ka dib waxay bilowday inay rumaysato in dadaalkeedu aanu ku filnayn.
Waxay ku dadaali jirtay inay wax kasta si qumman u qabato.
Haddana waxay ka baqaysay khalad yar.
Maalin macallimad ayaa aragtay sida ay hawlaha u qabato.
Waxay ku tiri:
“Waxaan arkayaa inaad dadaal badan gelisay shaqadan. Qaybtan waad ku fiicnaatay, tan kalena waad sii hagaajin kartaa.”
Gabadhii waxay la yaabtay.
Markii ugu horreysay muddo dheer, qof ayaa wada arkay dadaalkeeda iyo meelaha ay horumar ka samayn karto.
Ma ahayn ammaan aan xaqiiqo ku dhisnayn.
Waxay ahayd qiimayn caddaalad ah.
Carruurtu waxay u baahan yihiin in khaladaadkooda la saxo.
Laakiin waxay sidoo kale u baahan yihiin in dadaalkooda la arko.
Qofka mar walba lagu xusuusiyo waxa ka qaldan wuxuu ku adkaan karaa inuu garto waxa uu ku wanaagsan yahay.
WANAAGGA AAD ADIGU XUSUUSATO
Waxaa jira waqtiyo aad qof ka filayso inuu xusuusto wax aad u qabatay.
Waxaa laga yaabaa inaad u hurtay waqti muhiim kuu ahaa.
Waxaa laga yaabaa inaad ka caawisay dhibaato weyn.
Waxaa laga yaabaa inaad garab istaagtay xilli ay dad kale ka fogaadeen.
Laakiin qofkaasi wuxuu u muuqdaa inuusan arrintaas u arkin sida aad adigu u aragto.
Waxaa muhiim ah inaad ogaato in laba qof ay dhacdo isku mid ah si kala duwan u xusuusan karaan.
Wax adiga kuu ahaa naf-hurnimo weyn ayaa qofka kale u muuqan kara caawimaad caadi ah.
Wax aad adigu u aragtay inaad si buuxda u qabatay ayaa isaga uga muuqan kara inay wax kale ka maqnaayeen.
Taasi macnaheedu ma aha in midkiin mar walba been sheegayo.
Waxay muujin kartaa in filashooyinkiinnu kala duwanaayeen.
Sidaas darteed, ka hor intaadan qof ku xukumin inuu wanaaggaaga illoobay, isku day inaad fahanto sida uu isagu u arkay wixii dhacay.
Waxaa laga yaabaa inaad ogaato inuusan garanayn inta dadaal ee aad gelisay.
Waxaa laga yaabaa inaad ogaato inuu weli kuugu mahadcelinayo, balse aanu si fiican u muujin.
Waxaa sidoo kale laga yaabaa inaad ogaato inuu si ula kac ah u yareeyo dadaalkaaga.
Xaqiiqada waxaa lagu fahmaa wada hadal iyo hab-dhaqan, ma aha mala-awaal keliya.
MARKA MAHADNAQU NOQDO DEYN AAN DHAMMAAN
Waxaa jira dhinac kale oo arrintan ah oo aan la iska indho tiri karin.
Qof ayaa qof kale wanaag u sameeya.
Laakiin sannado ka dib, mar kasta oo khilaaf yimaaddo, wuxuu soo xusuusiyaa wanaaggii hore.
“Aniga ayaa ku caawiyay.”
“Aniga ayaa kuu istaagay.”
“Aniga la'aantay maad halkaas gaadheen.”
Wanaaggii hore wuxuu isu beddelaa hub lagu aamusiiyo qofka kale.
Taasi ma aha mahadnaq la raadinayo oo keliya.
Waxay noqon kartaa hab lagu doonayo in qofka kale mar walba dareemo inuu deyn ku jiro.
Waxaa muhiim ah in la xusuusto in caawimaaddu aanay qofka kaa qaadin xaqa uu u leeyahay inuu fikirkiisa sheego.
Qof aad caawisay wuu ku mahadcelin karaa, haddana wuu kula kala aragti duwanaan karaa.
Wuu ku qadarin karaa, haddana wuu diidi karaa codsi aad u jeedisay.
Wuu xusuusan karaa wanaaggaaga, haddana wuu kuu sheegi karaa haddii aad maanta ku dhaawacday.
Wanaaggu ma aha heshiis qofka kale looga iibsanayo aamusnaan iyo adeecid aan dhammaad lahayn.
Haddii aad wax bixisay adigoo shuruudo gaar ah leh, waxaa wanaagsan inaad si cad uga wada hadashaan.
Haddii aad si ikhtiyaari ah u caawisay, ha ka dhigin wanaaggaas xadhig qofka kale lagu hayo.
Qadarintu waa inay la socotaa xorriyad iyo ixtiraam.
MAALINTII HAL HADAL WAX WALBA BEDELAY
Waxaa jiray laba qof oo muddo dheer wada shaqaynayay.
Midkood wuxuu ahaa qof deggan oo inta badan caawiya saaxiibbadiis.
Wuxuu hawlo badan qabtay, wuxuuna ku dadaali jiray in shaqadu si wanaagsan u socoto.
Laakiin maalin ayaa khalad dhacay.
Wuxuu illoobay inuu gudbiyo xog muhiim ahayd.
Khaladkii wuxuu sababay dib u dhac.
Saaxiibkiis ayaa xanaaqay, wuxuuna dadka hortooda ku yiri:
“Adiga laguma kalsoonaan karo.”
Hadalkaasi wuxuu ku dhacay meel xanuun badan.
Ninkii khaladka sameeyay wuxuu ogaa inuu masuul ka ahaa dib u dhaca.
Wuxuu diyaar u ahaa inuu saxdo.
Laakiin wuxuu dareemay in hal khalad lagu tirtiray shaqadii uu sannado qabtay.
Markii dambe ayay wada hadleen.
Wuxuu yiri:
“Waan qirayaa khaladkayga. Laakiin markii aad tiri laguma kalsoonaan karo, waxaan dareemay in shaqadaydii hore oo dhan la iska indho tiray.”
Saaxiibkiis wuxuu qirtay in hadalkiisu ka badnaa wixii loo baahnaa.
Waxay isla garteen in khaladka la saxo, laakiin aan qofka oo dhan lagu qeexin.
Casharka sheekadani ma aha inaan khaladaadka laga hadlin.
Waa in dhaliishu noqoto mid saxaysa ficilka, ee aan si aan caddaalad ahayn u burburinayn qofka.
Waxaa jira farqi u dhexeeya inaad tiraahdo:
“Arrintan waad ku khaldanayd.”
Iyo inaad tiraahdo:
“Adigu waxba kuma fiicnid.”
Hadalka koowaad wuxuu furi karaa waddo lagu hagaajiyo khaladka.
Kan labaadna wuxuu dhaawici karaa xiriirka isaga oo aan wax xal ah keenin.
QOFKA KU XUSUUSTA KHALADKAAGA OO KELIYA
Waxaa laga yaabaa inaad qof la joogtay sannado badan.
Waxaad wadaagteen farxad iyo murugo.
Waxaad isku caawiseen arrimo kala duwan.
Laakiin marka khilaaf yimaaddo, qofkaasi wuxuu soo xusuustaa khaladaadkii hore oo dhan.
Wuxuu ku celceliyaa wax aad hore uga raalligelisay.
Wuxuu ku xasuusiyaa dhacdo aad u malaynaysay in laga wada hadlay oo la dhammeeyay.
Waxaa laga yaabaa in dhaawacii hore aanu dhab ahaan bogsan.
Waxaa laga yaabaa inuu weli u baahan yahay in la dhegaysto.
Laakiin haddii khaladaadkii hore mar kasta loo adeegsado in lagu guuleysto muran cusub, xiriirku wuxuu noqon karaa meel aan qofna ku dareemin inuu horumar samayn karo.
Wada hadal wanaagsan wuxuu u baahan yahay in la kala saaro waxa maanta dhacay iyo waxa hore u dhacay.
Haddii arrin hore aan la xallin, si cad ha looga hadlo.
Haddii la isku afgartay in la dhaafo, yaan si joogto ah loogu adeegsan ciqaab.
Qofka khalad sameeyay wuxuu leeyahay masuuliyad.
Laakiin qofka dhaawacmayna wuxuu xaq u leeyahay inuu go'aansado waxa uu u baahan yahay si uu mar kale u aamino.
Ma aha in cafis lagu khasbo.
Mana aha in wanaaggii hore loo adeegsado in dhaawaca maanta la yareeyo.
WANAAG SAMEE, LAAKIIN NAFTAADA HA ILLOOBIN
Waxaa laga yaabaa inaad qof tahay dadka si fudud u caawiya.
Waxaad ku faraxdaa marka aad qof dhib ka saarto.
Waxaad jeceshahay inaad noqoto qof lagu kalsoonaan karo.
Taasi waa dabeecad qiimo leh.
Laakiin waxaa muhiim ah inaad barato xadka awooddaada.
Haddii aad lacag bixiso adigoo adigu baahi weyn qaba, waxaa laga yaabaa inaad dhibaato cusub abuurto.
Haddii aad hawl kasta aqbasho, waxaa laga yaabaa inaad dayacdo masuuliyadahaaga.
Haddii aad mar walba dadka kale u joogto, adigoon nasan, waxaa laga yaabaa inaad ugu dambayn ka daasho caawinta lafteeda.
Wanaaggu ma aha inuu ku burburiyo.
Waxaa wanaagsan inaad tiraahdo:
“Intaas ayaan awoodaa.”
Ama:
“Maanta ma awoodo, laakiin waxaan kuu sheegi karaa meel kale oo aad caawimaad ka raadsato.”
Ama:
“Waxaan rabaa inaan ku caawiyo, balse waxaan u baahanahay waqti.”
Qofka xuduudo leh ma aha qof aan naxariis lahayn.
Waa qof garanaya in awooddiisu aanay dhammaad lahayn.
HA KA DHIGIN QOF WALBA MID ISKU MID AH
Marka qof wanaaggaaga illoobo, waxaa laga yaabaa inaad niyad jabto.
Waxaad is tiraahdaa:
“Dadku wanaag ma xusuustaan.”
Ama:
“Qofna uma qalmo in la caawiyo.”
Laakiin hadalladaasi waa xukun aad u ballaaran.
Waxaa jira dad wanaagga xusuusta.
Waxaa jira dad aan hadal badan ku mahadcelin, balse ficil ku muujiya.
Waxaa jira dad kuu duceeya adigoon ogayn.
Waxaa jira dad aan maanta awoodin inay kuu soo celiyaan wanaagga, balse weligood xusuusta.
Hal qof oo ku dhaawacay ma aha inuu noqdo cabbirka dadka oo dhan.
Haddii aad waayo-aragnimo xun soo martay, waxaa laga yaabaa inaad u baahan tahay inaad ka taxaddarto cidda aad wax la wadaagayso.
Laakiin taxaddarku ma aha inuu isu beddelo nacayb guud.
Baro inaad dadka ku qiimayso ficilladooda.
Ha ku xukumin qof cusub khalad uu qof hore sameeyay.
Ha ka xidhin qalbigaaga wanaag kasta sababtoo ah qof ayaa wanaaggaaga qiimayn waayay.
WANAAGGA AAN CIDINA ARKIN
Waxaa jira wanaag aan la sawirin.
Aan la shaacin.
Aan lagu helin ammaan.
Qof ayaa deriskiisa si qarsoodi ah u caawiya.
Qof ayaa qof murugaysan dhegaysta isaga oo aan cidna u sheegin.
Qof ayaa lacag yar u dira qaraabo dhibaataysan.
Qof ayaa qof kale u duceeya isaga oo aan la ogeyn.
Wanaaggaasi wuxuu yeelan karaa qiimo, xitaa haddii aanu helin mahadnaq muuqda.
Laakiin waxaa muhiim ah inaan fikraddaas loo adeegsan in qofka la dulmiyay lagu aamusiiyo.
Inaad wanaag samayso adigoon abaalmarin filayn ma aha inaad oggolaato in si joogto ah laguu isticmaalo.
Waxaad samayn kartaa wanaag qarsoon, haddana waxaad ilaalin kartaa xuduudahaaga.
Waxaad noqon kartaa qof deeqsi ah, haddana waxaad diidi kartaa codsi aanad awoodin.
Waxaad jeclaan kartaa dadka, haddana waxaad ka fogaan kartaa xiriir ku dhaawacaya.
Labadaas arrimood iskama soo horjeedaan.
MARKA AAD ADIGU ILLOWDO WANAAGGA DADKA
Waxaa laga yaabaa inaad ka cabanayso qof aan xusuusan wanaaggaaga.
Laakiin waxaa wanaagsan inaad mararka qaar naftaada weydiiso:
“Anigu ma xusuustaa wanaagga la ii sameeyay?”
Waxaa laga yaabaa inuu jiro qof ku caawiyay xilli adag.
Qof ku siiyay talo muhiim ah.
Qof kuu furay fursad.
Qof ku garab istaagay markii aad guuldarraysatay.
Waxaa laga yaabaa inaad muddo dheer ka maqneyd.
Waxaa laga yaabaa inaad illoowday inaad u mahadceliso.
Maanta waxaad awoodi kartaa inaad farriin u dirto.
Waxaad oran kartaa:
“Waxaan xusuustay wanaaggii aad ii samaysay. Waan kuugu mahadcelinayaa.”
Waxaa laga yaabaa in farriintaasi qofka farxad geliso.
Waxaa laga yaabaa inuu isaguna hore u illoobay dhacdada.
Laakiin adiga waxay ku baraysaa inaad noqoto qof aan wanaagga si fudud u hilmaamin.
Mahadnaqu ma aha oo keliya eray qofka kale loogu talagalay.
Wuxuu sidoo kale kaa caawin karaa inaad aragto dadka wanaagsan ee noloshaada soo maray.
ERAY QALBIGA KU HARAYA
Akhriste,
Haddii aad maanta ka murugaysan tahay qof wanaaggaaga illoobay, waxaa laga yaabaa inaad dareemayso inaan dadaalkaagii la arkin.
Waxaa laga yaabaa inaad qof garab istaagtay markii uu cidlo ahaa.
Waxaa laga yaabaa inaad siisay wax aad adigu u baahnayd.
Waxaa laga yaabaa inaad u hurtay waqti, tamar iyo dulqaad.
Laakiin markii aad hal mar awoodi weyday, wuxuu ku xusuustay diidmadaada oo keliya.
Xanuunkaasi waa la fahmi karaa.
Laakiin ha ku degdegin inaad noloshaada oo dhan ku dhisto qoomamo.
Waxaad dib u eegi kartaa waxa dhacay.
Waxaad qofka kala hadli kartaa sida aad dareentay.
Waxaad samayn kartaa xuduudo cusub.
Waxaad baran kartaa inaad wanaagga u samayso si ka miyir badan.
Laakiin ha u oggolaan in mahadnaq la'aanta qof keliya ay kaa dhigto qof dadka oo dhan ka shakisan.
Waxaa jiri doona dad aan garanayn qiimaha waxa aad u qabatay.
Waxaa jiri doona dad xusuusan doona, balse aan si fiican u muujin.
Waxaa jiri doona dad kuu mahadcelin doona sannado ka dib.
Waxaa sidoo kale jiri doona dad ku garab istaaga adiga oo aan waxba ka codsan.
Noloshu waxay leedahay dad kala duwan.
Ha ku cabbirin qiimaha wanaaggaaga mahadnaqa qofka aad u samaysay oo keliya. Laakiin sidoo kale ha iska indho tirin haddii wanaaggaaga si joogto ah loogu beddelo culays iyo xaq aanad oggolaan.
Waxaa muhiim ah inaad noqoto qof caddaalad leh.
Haddii aad khalad samaysay, qir.
Haddii aad qof dhaawacday, ha ku qarin wanaaggii hore.
Haddii qof ku caawiyay, xusuuso.
Haddii qof maanta ku diido codsi, ha ku tirtirin wanaaggii uu shalay kuu sameeyay.
Qofna ma aha inuu mar walba awood u yeesho inuu dadka kale caawiyo.
Qofna ma aha inuu khalad la'aan noqdo si wanaaggiisa loo xusuusto.
Waxaa laga yaabaa inaad maanta awooddo inaad qof u mahadceliso.
Waxaa laga yaabaa inaad maanta raalligelin ka bixiso hadal aad ku yareysay dadaalka qof.
Waxaa laga yaabaa inaad maanta go'aansato inaadan mar dambe naftaada ku khasbin wax ka badan awooddaada.
Tallaabooyinkaas yaryar waxay beddeli karaan sida aad xiriirradaada u daryeesho.
Ugu dambayn, xusuusnow:
Qofka wanaaggaaga illoobay wuxuu muujin karaa sida uu wax u xusuusto ama u qiimeeyo. Laakiin adiga ayaa go'aaminaya in waayo-aragnimadaasi kaa dhigto qof ka xikmad badan, mise qof ka qadhaadh badan.
Wanaag samee adigoo garanaya awooddaada.
Dadka qadari adigoo aan naftaada dayacayn.
Mahadnaq muuji adigoo aan qofna ku xidhayn deyn aan dhammaad lahayn.
Oo marka aad qof ku xukumayso hal khalad, xusuusnow inaad adiguna jeclaan lahayd in noloshaada oo dhan aan lagu soo koobin maalintii aad wax ku khaldantay.
Wanaagga dhabta ahi ma aha inuu noqdo xadhig dadka lagu xidho. Waa inuu noqdo wax nolosha dadka iftiin ku soo kordhiya, isaga oo weli ilaalinaya sharafta qofka bixiya iyo qofka qaata.
