QALBI AAN HILMAAMIN
Gabagabo – Qalbi Aan Hilmaamin
Sannad ayaa ka soo wareegay maalintii ay Ayaan iyo Ilyaas mar kale isku arkeen dukaankii buugaagta ee Muqdisho.
Noloshu ma aysan istaagin.
Maalmuhu way socdeen, xilliyaduna way is beddeleen. Dad cusub ayaa noloshooda soo galay, fursado cusub ayaana u furmay. Waxaa jiray maalmo ay faraxsanaayeen iyo maalmo ay culaysyo kala duwan la kulmeen.
Laakiin mid kasta wuxuu bartay inuu nolosha sii wato, isaga oo aan khasab ku ahayn inuu tirtiro wixii hore u soo maray.
Ayaan waxay weli ku noolayd Nairobi, iyadoo ka shaqaynaysay mashruucii ay muddada dheer ku taamaysay. Waxay heshay khibrad, waxay baratay xirfado cusub, waxayna noqotay qof kalsooni badan ku qaba awooddeeda.
Ilyaas-na wuxuu Hargeysa ka sii watay shaqadiisii. Wuxuu helay masuuliyado cusub, wuxuuna si dhab ah u bilaabay inuu qoraalladiisa habeeyo.
Mid kasta wuxuu qaaday jid u gaar ah.
Laakiin waxaa jiray xusuus ay labadooduba weli qalbiyadooda ku hayeen.
Maalin Sabti ah, Ayaan waxay fadhiday qolkeeda iyadoo dib u eegaysa alaabteedii hore.
Waxay heshay buug yar oo ay muddo isticmaalaysay.
Wuxuu ahaa buuggii ay ku qori jirtay fikradaheeda iyo dareenkeeda.
Bogagga qaar waxay ka hadleen farxaddii ay dareentay markii ay Ilyaas baratay.
Qaar waxay ka hadleen habeenadii ay telefoonka wada hadli jireen.
Qaar kalena waxay xambaarsanaayeen murugadii kala fogaanshaha iyo go'aannadii adkaa ee ay qaadatay.
Waxay bogagga u rogtay si tartiib ah.
Markii ay akhriday qoraalladii hore, waxay dareentay inay la kulmayso Ayaan kale.
Gabadh riyooyin badan lahayd.
Gabadh jacayl baranaysay.
Gabadh mararka qaar ka baqaysay inay qof ay jeceshahay lumiso.
Waxay dhoolla-caddaysay.
Ma aysan u arkin gabadhii hore qof daciif ah.
Waxay u aragtay qof wax baranayay.
Qof isku dayayay inuu fahmo nolosha.
Qof khaladaad sameeyay, haddana khaladaadkiisa saxo.
Ayaan waxay furtay bog cusub.
Waxay qortay:
“Waxaan mar u malaynayay in hilmaamiddu tahay calaamadda bogsashada.
Waxaan aaminsanaa in haddii aan weli qof xasuusto, ay taasi ka dhigan tahay inaanan ka gudbin wixii dhacay.
Laakiin maanta waxaan fahmay wax ka duwan.
Waxaan fahmay in xusuustu aysan mar walba ahayn dhaawac.
Mararka qaar waa cashar.
Mararka qaar waa mahadnaq.
Mararka qaarna waa qayb ka mid ah qofka aan maanta nahay.
Waxaan weli xasuustaa Ilyaas.
Laakiin maanta xusuustiisu iima diiddo inaan farxo.
Iima diiddo inaan riyoodo.
Iima diiddo inaan nolosha sii wato.
Waxaan xasuustaa wixii wanaagsanaa.
Waxaan sidoo kale aqbalay wixii nagu adkaaday.
Labadaas arrimoodba waxay qayb ka yihiin sheekadayda.”
Markii ay qoraalka dhammaysay, waxay qalinkii dhigatay.
Waxay dareentay degganaan.
Dhanka Hargeysa, Ilyaas wuxuu habeen ku jiray qolkiisa isagoo dib u eegaya qoraallo uu muddo ururinayay.
Wuxuu lahaa buug weyn oo uu ku qori jiray fikirro ku saabsan nolosha, shaqada, xiriirrada iyo casharradii uu soo bartay.
Bogag badan ayaa ka hadlayay waxyaabihii isaga iyo Ayaan soo dhex maray.
Laakiin qoraalladiisu ma ahayn kuwo Ayaan keliya ku saabsan.
Waxay sidoo kale ka hadlayeen sida uu u beddelay fikirkiisii ku saabsanaa mustaqbalka.
Wuxuu bartay in qorshuhu muhiim yahay, laakiin uusan qofku xakamayn karin dhammaan dhacdooyinka nolosha.
Wuxuu bartay in kalsoonidu aysan ku dhisnayn ballanqaadyo qurux badan oo keliya.
Waxay ku dhisan tahay run, ficil iyo awoodda lagu aqbalo in dadka kale leeyihiin riyooyin ka madax bannaan kuwaaga.
Wuxuu bartay in qof la jeclaado aysan macnaheedu ahayn in la yeesho xaq lagu go'aamiyo jidkiisa.
Waxaana ugu muhiimsanaa inuu bartay in luminta xiriir aysan qasab ahayn inay noqoto luminta naftaada.
Maalin ayuu Cabdiraxmaan weydiiyay:
“Ilyaas, ma weli waad ka fikirtaa Ayaan?”
Ilyaas ayaa dhoolla-caddeeyay.
“Mararka qaar.”
“Ma murugootaa?”
“Mararka qaar xusuustu way i taabataa. Laakiin sidii hore ma aha.”
Cabdiraxmaan ayaa madaxa ruxay.
“Maxaa is beddelay?”
Ilyaas wuxuu cabbaar ka fikiray.
“Waxaan joojiyay inaan xusuusta ka dhigo su'aal aan maalin walba jawaab u raadinayo.”
“Maxaad ula jeeddaa?”
“Markii hore mar kasta oo aan Ayaan xasuusto, waxaan isweydiin jiray waxa dhici lahaa haddii aan go'aanno kale qaadan lahayn.”
“Hadda?”
“Hadda waxaan aqbalay inaanan dib u beddeli karin wixii dhacay. Waxaan ka baran karaa oo keliya.”
Cabdiraxmaan ayaa dhoolla-caddeeyay.
“Taasi waa horumar.”
Ilyaas ayaa madaxa ruxay.
“Waxaan u malaynayaa inay sidaas tahay.”
Bilihii xigay, Ilyaas wuxuu bilaabay inuu qoraalladiisa u habeeyo sheeko dheer.
Wuxuu doonayay inuu ka hadlo jacaylka, xusuusta iyo sida ay dadka u saameeyaan kulammada aan la filayn.
Laakiin wuxuu go'aansaday inuusan si toos ah u qorin dhammaan dhacdooyinkii noloshiisa.
Wuxuu doonayay inuu sheeko abuuro.
Sheeko ay ku jiraan dareenno dhab ah iyo casharro uu bartay, balse leh jilayaal iyo dhacdooyin uu si xor ah u dhisi karo.
Wuxuu fahmay in qoraalku aanu ahayn oo keliya in qofku wixii hore dib u sheego.
Wuxuu sidoo kale noqon karaa hab uu macne cusub ugu sameeyo waayo-aragnimadiisa.
Habeen ayuu boggii ugu horreeyay ku qoray:
“Waxaa jira dad aan muddo kooban la joogno, balse xusuustoodu ay qalbigeenna ku sii noolaato sannado badan.”
Wuxuu cabbaar eegayay weedhaas.
Waxay xasuusisay bilowgii sheekadiisa Ayaan.
Wuxuu dareemay in erayadaasi ay si dabiici ah u yimaadeen.
Dabadeed wuxuu sii watay qoraalka.
Nairobi, Ayaan waxay maalintaas la kulantay saaxiibteed Sahra.
Waxay ka sheekaysanayeen qorshayaashooda mustaqbalka.
Sahra waxay weydiisay:
“Ayaan, maxay tahay arrinta ugu weyn ee aad sanadkan ka baratay nolosha?”
Ayaan waxay cabbaar ka fikiray.
“Waxaan bartay inaanan khasab ku ahayn inaan wax kasta helo si aan u noqdo qof ku qanacsan noloshiisa.”
Sahra ayaa dhoolla-caddaysay.
“Taasi waa jawaab qoto dheer.”
Ayaan way qososhay.
“Waxay igu qaadatay waqti inaan fahmo.”
Sahra waxay weydiisay:
“Ma u malaynaysaa inaad diyaar u tahay inaad mustaqbal cusub dhisto?”
Ayaan waxay ruxday madaxa.
“Haa. Laakiin markan waxaan rabaa inaan si fiican u fahmo waxa aan ka doonayo nolosha iyo xiriirrada.”
“Maxaad ugu muhiimsan u aragtaa?”
“Daacadnimo, ixtiraam iyo in labada qof ay is taageeraan, iyagoo aan isku dayin inay midba midka kale beddelo.”
Sahra ayaa madaxa ruxday.
“Waxaan u malaynayaa inaad wax badan baratay.”
Ayaan waxay dhoolla-caddaysay.
“Weli wax badan ayaan baranayaa.”
Maalin kale, Ayaan waxay maqashay hees ay mar Ilyaas uga sheekaysay.
Waxay ku jirtay gaari iyadoo shaqada u socota.
Markii heestu bilaabatay, xusuus ayaa maskaxdeeda ku soo dhacday.
Waxay xasuusatay habeen ay Ilyaas telefoonka wada hadlayeen, iyagoo ka sheekaysanaya heesaha iyo buugaagta ay jecel yihiin.
Markaas waxay dareentay murugo yar.
Laakiin ma aysan isku dayin inay heesta damiso.
Waxay dhegaysatay ilaa ay dhammaatay.
Markii heestu joogsatay, waxay dareentay degganaan.
Waxay garatay in xusuustu aysan mar walba u baahnayn in laga cararo.
Mararka qaar waxaa ku filan inaad aqbasho inay jirto, dabadeedna aad sii waddo maalintaada.
Ilyaas-na maalin ayuu arkay buug cusub oo ku saabsan go'aannada nolosha.
Wuxuu xasuustay buuggii ay Ayaan maalintii ugu horraysay ku kulmeen.
Wuxuu dhoolla-caddeeyay.
Wuxuu buuggii cusub iibsaday, wuxuuna gurigiisa ku soo noqday.
Markii uu khaanadda buugaagta ku ridayay, wuxuu arkay buuggii ay Ayaan siisay.
Weli halkaas ayuu yaallay.
Warqaddii uu u qoray, balse uusan dirin, ayaa ku dhex jirtay.
Wuxuu buuggii gacanta ku qaaday.
Wuxuu warqaddii soo saaray.
Wuxuu mar kale akhriyay.
Laakiin markan ma uusan dareemin inuu u baahan yahay inuu wax ka beddelo.
Mana uusan dareemin inuu u baahan yahay inuu diro.
Wuxuu fahmay in warqaddaasi ay qabatay shaqadii ay noloshiisa ku lahayd.
Waxay ka caawisay inuu dareenkiisa fahmo.
Waxay ka caawisay inuu qirto khaladaadkiisa.
Waxay ka caawisay inuu aqbalo xaqiiqada.
Wuxuu warqaddii dib ugu celiyay buugga.
Dabadeed buuggii ayuu khaanadda ku celiyay.
Muddo ka dib, Ilyaas wuxuu dhammeeyay qoraalkiisii dheeraa.
Wuxuu boggii ugu dambeeyay ku qoray:
“Qof walba oo nolosheenna soo mara ma noqdo qof aan hilmaami karin.
Waxaa jira dad aan waqti dheer la joogno, balse xusuustoodu si tartiib ah u yaraato.
Waxaa kaloo jira dad aan muddo kooban la kulanno, balse naga taga casharro nolosheenna wax ka beddela.
Waxaan bartay in jacaylku uusan mar walba ku dhammaan sida aan filayno.
Mararka qaar labada qof waxay doortaan inay wada socdaan.
Mararka qaarna waxay doortaan inay kala socdaan, iyagoo weli ixtiraamaya wixii ay wadaageen.
Labada xaaladoodba, waxa muhiimka ahi waa runta iyo sida ay dadku isu maareeyaan.
Ma doonayo inaan xusuusta qof aan jeclaa ka dhigo sabab aan u joojiyo nolosheyda.
Waxaan rabaa inay ii noqoto qayb ka mid ah sheekadayda.
Qayb aan qiimeeyo.
Qayb aan wax ka bartay.
Qayb aanan khasab ku ahayn inaan tirtiro.”
Wuxuu qalinkii dhigey.
Wuxuu dareemay in qoraalkii uu muddo waday uu ugu dambayn dhammaaday.
Fiidkii, Ilyaas wuxuu u baxay socod gaaban.
Magaalada Hargeysa waxay ku jirtay dhaqdhaqaaqii caadiga ahaa.
Dadku waxay ku mashquulsanaayeen shaqooyinkooda, ganacsigooda iyo noloshooda maalinlaha ah.
Wuxuu eegay dadka hareerihiisa marayay.
Mid kasta wuxuu lahaa sheeko u gaar ah.
Mid kasta wuxuu lahaa farxad iyo murugo uu soo maray.
Wuxuu garwaaqsaday in nolosha qofku aysan ku koobnayn hal xiriir ama hal go'aan.
Waxaa jira bogag badan oo weli la qorayo.
Waxaa jira dad cusub oo la baranayo.
Waxaa jira fursado cusub oo imanaya.
Waxaa jira casharro qofku weli baran doono.
Wuxuu dareemay inuu diyaar u yahay inuu sii socdo.
Dhanka Nairobi, Ayaan waxay habeenkaas gurigeeda ku soo noqotay iyadoo daallan, balse ku qanacsan maalinteeda.
Waxay diyaarsatay shaah, waxayna fadhiisatay meel u dhow daaqadda.
Waxay eegaysay nalalka magaalada.
Waxay xasuusatay Muqdisho.
Waxay xasuusatay qoyskeeda.
Waxay sidoo kale xasuusatay Ilyaas.
Laakiin markan xusuustaasi ma aysan keenin su'aashii ahayd sababta ay kala tageen.
Waxay keentay mahadnaq.
Waxay ku mahadsanayd inay baratay qof ay waqti wanaagsan wadaageen.
Waxay ku mahadsanayd casharradii ay ka baratay xiriirkooda.
Waxay sidoo kale ku mahadsanayd inay awoodday inay nolosheeda sii dhisto.
Waxay furtay buuggeedii yaraa.
Bog cusub ayay ku qortay:
“Waxaan maanta fahmay in qofku uu xasuusan karo jacayl hore, isaga oo aan ku noolayn wixii hore.
Waxaan fahmay in bogsashadu aysan ahayn in wax walba la illoobo.
Waa in la aqbalo wixii dhacay.
Waa in la barto casharradii ku jiray.
Waa in la sii wato nolosha, iyadoo aan la inkirayn wixii qalbiga mar soo maray.
Waxaan weli hayaa xusuus.
Laakiin hadda waxaan sidoo kale hayaa rajo.”
Waxay buuggii xirtay.
Waxay dareentay degganaan.
Sanado badan ka dib, waxaa laga yaabaa in Ayaan iyo Ilyaas ay noloshooda ka helaan farxad cusub.
Waxaa laga yaabaa inay la kulmaan dad kale oo ay mustaqbal wadajir ah la dhistaan.
Waxaa laga yaabaa inay gaaraan riyooyinkii ay markii hore ku taamayeen.
Waxaa sidoo kale dhici karta inay la kulmaan caqabado cusub.
Noloshu mar walba ma noqoto sidii qofku filayay.
Laakiin hal arrin ayaa hubaal ahayd.
Jacaylkii ay wadaageen wuxuu qayb ka noqday qofka ay maanta yihiin.
Ma ahayn jacayl ku dhammaaday nacayb.
Ma ahayn jacayl ku dhammaaday in midkoodna kan kale qiimihiisa diido.
Wuxuu ahaa jacayl ay ka barteen sida qof loo jeclaado, sida runta loo wajaho iyo sida loo aqbalo in mararka qaar laba qof ay leeyihiin waddooyin kala duwan.
Akhriste, waxaa laga yaabaa inaad adiguna leedahay qof aad weli xasuusato.
Qof aad waqti qurux badan wadaagteen.
Qof aad la lahayd riyooyin aan dhammaantood rumoobin.
Qof magaciisu mararka qaar maskaxdaada ku soo dhaco adigoon filayn.
Waxaa laga yaabaa inaad marar badan isku dayday inaad xusuustiisa iska fogeyso.
Laakiin waxaa muhiim ah inaad ogaato in xusuustu aysan mar walba ahayn wax aad la dagaallanto.
Waxaad xasuusan kartaa qof, adigoo haddana noloshaada sii wata.
Waxaad qiimayn kartaa wixii wanaagsanaa, adigoo aqbalaya wixii adkaa.
Waxaad ka murugoon kartaa dhammaadkii xiriir, adigoo weli rumaysan in mustaqbal wanaagsan kuu bannaan yahay.
Jacaylka qiimaha leh ma aha oo keliya kan ku dhammaada laba qof oo wada jooga.
Mararka qaar waa kan ku bara inaad naftaada fahanto.
Waa kan ku bara inaad dadka kale ixtiraamto.
Waa kan ku bara in runta iyo daacadnimadu ay ka muhiimsan yihiin ballanqaadyo aan la fulin karin.
Waxaana laga yaabaa in casharka ugu weyn uu yahay inaad barato sida loo sii socdo, adigoon inkirayn wixii aad soo martay.
Ilyaas wuxuu buuggiisii ku qoray weedhii ugu dambaysay:
“Qalbi aan hilmaamin ma aha qalbi aan bogsan karin.”
Ayaan-na habeenkaas waxay buuggeeda ku qortay:
“Xusuustu waa qayb ka mid ah noloshayda, balse ma aha dhammaan mustaqbalkayga.”
Labadooduba ma aysan ogeyn in isla habeenkaas ay erayo isu dhow qoreen.
Mana jirin baahi ay ku ogaadaan.
Waxay ahaayeen laba qof oo kala jooga laba magaalo, balse soo maray sheeko ay labadooduba wax ka barteen.
Sheekadoodii jacaylku way dhammaatay.
Laakiin noloshoodu weli way socotay.
Waxay haysteen riyooyin cusub, qorshayaal cusub iyo bogag aan weli la qorin.
Waxaana qalbiyadooda ku haray xusuus aysan khasab ku ahayn inay illoobaan.
Waayo, mararka qaar qalbiga ugu xoogga badan ma aha kan wax kasta illooba.
Waa kan xasuusta, aqbala, bogsada, haddana sii socda.