Cutubka 3aad – Ballanqaadkii Labada Qalbi

Maalmihii ka dambeeyay kulankii dukaanka buugaagta, nolosha Ilyaas waxay yeelatay wax cusub oo uusan hore u qorshaysan. Subax kasta wuxuu u toosi jiray shaqadiisa iyo hawlihiisa caadiga ah, balse waxaa jiray hal arrin oo si tartiib ah uga mid noqotay maalin walba: farriimaha Ayaan.

Markii hore waxay ka wada hadli jireen buugaagta, waxbarashada iyo dhacdooyinka maalinlaha ah. Mararka qaar sheekadoodu waxay ku koobnaan jirtay dhowr farriimood, mararka kalena waxay wada hadli jireen ilaa ay saacaduhu ka daba maraan.

Ilyaas wuxuu ogaaday in Ayaan aysan ahayn qof hadal badan marka ay dadka cusub la kulanto, balse marka ay qof ku kalsoonaato ay si xor ah uga hadasho fikradaheeda iyo riyooyinkeeda.

Ayaan-na waxay ogaatay in Ilyaas uu ahaa qof deggan, hadalkiisa ka fiirsada, isla markaana aan jeclayn inuu qof u ballanqaado wax uusan hubin inuu fulin karo.

Waxay ahayd dabeecad ay si gaar ah u qiimaysay.

Maalin galab ah, Ayaan waxay fadhiday barxadda gurigooda. Hawadu waxay ahayd mid diirran, codadka carruurta xaafadduna meel fog ayay ka yeerayeen. Waxay gacanta ku haysay buuggii ay maalintii ugu horraysay isku barteen.

Waxay furtay bog ay hore u calaamadeysatay.

Halkaas waxaa ku qornaa hadal ku saabsan sida ay nolosha dadka u beddelaan kulammo aan la filayn.

Waxay xasuusatay Ilyaas.

Iyadoo aan waqti badan ka fikirin ayay telefoonkeeda qaadatay.

“Ilyaas, ma xasuusataa maalintii aan dukaanka buugaagta isku barannay?”

Dhowr daqiiqo ka dib ayuu jawaabay.

“Sideen ku illoobi karaa? Maalintaas buuggii aan raadinayay adigaa iga horraysay.”

Ayaan way qososhay.

“Weli ma waxaad ka xun tahay inaan buuggii kaa qaatay?”

“Maya. Hadda waxaan u malaynayaa inaan maalintaas helay sheeko ka xiiso badan buuggii aan raadinayay.”

Ayaan waxay farriinta akhriday laba jeer.

Muddo yar ayay aamustay.

“Hadalkaasi muxuu ka dhigan yahay?” ayay weydiisay.

Ilyaas wuxuu muddo eegayay shaashadda telefoonkiisa. Wuxuu ogaa in jawaabtiisu ay beddeli karto sida ay Ayaan u fahanto xiriirkooda.

Ugu dambayn wuxuu qoray:

“Waxay ka dhigan tahay inaan ku faraxsanahay inaan ku bartay.”

Ayaan waxay si tartiib ah u dhoolla-caddaysay.

“Aniguna sidaas oo kale.”

Maalintaas ka dib, sheekadoodu waxay yeelatay dareen ka duwan kii hore.

Ma jirin qof si cad u sheegtay jacayl. Mana jirin ballanqaad weyn. Laakiin waxaa jiray kalsooni sii koraysay iyo rabitaan ay labadooduba u qabeen inay wax badan iska ogaadaan.

***

Toddobaadyo ayaa ka soo wareegay.

Maalin Sabti ah, Ilyaas iyo Ayaan waxay ku heshiiyeen inay mar kale ku kulmaan dukaan buugaagta lagu iibiyo oo ku yaallay Muqdisho.

Ayaan waxay doonaysay inay iibsato buug cusub, Ilyaas-na wuxuu ugu dambayn helay xabad ka mid ah buuggii ay markii hore isku qabsadeen.

Markii ay kulmayeen, Ilyaas wuxuu gacanta ku hayay buugga.

“Ugu dambayn waan helay,” ayuu yiri isagoo kor u taagaya.

Ayaan ayaa qososhay.

“Markaas hadda aniga iima baahnid inaan kuu raadiyo buug?”

“Buugga waan helay,” ayuu yiri, “laakiin weli waxaan jeclahay inaan kula wadaago waxa aan akhriyo.”

Ayaan waxay hoos u eegtay buuggii ay sidatay.

“Taasi way ka duwan tahay,” ayay si hoose u tiri.

Waxay muddo ku qaateen inay eegaan buugaagta cusub, dabadeedna waxay fadhiisteen meel yar oo shaah lagu iibiyo oo u dhowayd dukaanka.

Dadku way soo gelayeen, qaarna way baxayeen. Shaqaalaha goobtu waxay ku mashquulsanaayeen adeeggooda, halka labadoodu ay ka sheekaysanayeen mustaqbalkooda.

“Ayaan, maxaad ugu jeceshahay noloshaada inaad gaarto?” ayuu Ilyaas weydiiyay.

Ayaan waxay cabbaar ka fikirtay.

“Waxaan rabaa inaan waxbarashadayda dhammeeyo, shaqo wanaagsan helo, qoyskaygana wax u qabto. Waxaan kaloo rabaa inaan noqdo qof aan ka shallayn go'aannadiisa.”

“Taasi waa riyo wanaagsan.”

“Adiguna?”

Ilyaas wuxuu shaahii hortiisa yiillay ka cabbay kabasho yar.

“Waxaan rabaa inaan shaqadayda ku horumaro, mustaqbal degganna dhisto. Laakiin mararka qaar waxaan dareemaa inaan weli raadinayo jihada saxda ah ee aan nolosha u mari lahaa.”

Ayaan ayaa si taxaddar leh u dhegaysatay.

“Qof walba mar ayuu sidaas dareemaa,” ayay tiri. “Muhiimaddu waa inaadan ka quusan.”

Ilyaas ayaa madaxa ruxay.

“Waxaa laga yaabaa inaad saxan tahay.”

Waxay sii wada hadleen ilaa qorraxdu ay hoos u dhacday.

Markii ay kala tegayeen, Ilyaas wuxuu dareemay inuusan doonayn in kulankoodu halkaas ku dhammaado. Laakiin wuu fahamsanaa in xiriir kasta uu u baahan yahay waqti iyo ixtiraam.

“Waad ku mahadsan tahay waqtigaaga,” ayuu yiri.

“Adigana sidoo kale,” ayay Ayaan ku jawaabtay.

Markaas ayay kala tageen.

***

Maalmo ka dib, Ilyaas wuxuu helay farriin ka timid shirkad uu dhowr bilood ka hor shaqo ka codsaday.

Waxaa loo soo bandhigay fursad shaqo oo ka wanaagsan tii uu haystay, balse shaqadu waxay ku taallay magaalada Hargeysa.

Farriinta ayuu dhowr jeer akhriyay.

Mushaharka iyo fursadda horumarku way ka fiicnaayeen xaaladdiisa hadda. Shaqadani waxay ka caawin kartay inuu gaaro qaar ka mid ah yoolalkii uu muddo ku taamayay.

Laakiin go'aanku ma ahayn mid sahlan.

Wuxuu ka fikiray qoyskiisa, magaalada uu ku soo koray iyo noloshii uu Muqdisho ku lahaa.

Dabadeed wuxuu xasuustay Ayaan.

Wuxuu isweydiiyay sida ay u arki doonto haddii uu u sheego inuu magaalada ka tegayo.

Habeenkaas wuu ka gaabsaday inuu arrinta kala hadlo. Wuxuu doonayay inuu marka hore la tashado qoyskiisa.

Aabbihii ayaa ku yiri:

“Wiilkaygiiyow, fursadaha wanaagsan mar walba ma yimaadaan. Laakiin go'aan kasta si fiican uga fiirso. Shaqada keliya ha eegin; eeg nolosha aad halkaas ka dhisan karto.”

Ilyaas wuxuu fahmay hadalka aabbihii.

Hase yeeshee, wuxuu ogaa inay jirto qof kale oo uu doonayo inuu arrintan la wadaago.

***

Laba maalmood ka dib, Ilyaas wuxuu Ayaan u diray farriin.

“Ayaan, waxaan jeclaan lahaa inaan arrin muhiim ah kula wadaago.”

Ayaan waxay si degdeg ah ugu jawaabtay.

“Maxaa dhacay? Wax walba ma hagaagsan yihiin?”

“Haa, Alxamdulillaah. Waxaan helay fursad shaqo.”

“Maasha Allaah! Hambalyo, Ilyaas. Taasi waa war wanaagsan.”

“Waad mahadsan tahay, Ayaan. Laakiin shaqadu Muqdisho ma aha.”

Ayaan waxay muddo eegaysay farriinta.

“Xaggee ayay ku taallaa?”

“Hargeysa.”

Waxay dareentay isbeddel yar oo ku yimid farxaddii ay markii hore qabtay.

Ma ahayn inay ka xumaatay guushiisa. Waxay si dhab ah u rabtay inuu horumaro. Laakiin waxay bilowday inay ka fikirto waxa kala fogaanshuhu uga dhigan yahay xiriirkooda.

“Ma go'aansatay inaad tagto?” ayay weydiisay.

“Weli maya. Waxaan doonayaa inaan si fiican uga fikiro.”

Ayaan waxay qortay jawaab, dabadeedna way tirtirtay.

Waxay mar kale qortay:

“Ilyaas, fursaddaada ha lumin adigoo ka baqaya isbeddelka. Haddii ay kuu wanaagsan tahay, waa inaad si dhab ah uga fikirtaa.”

Ilyaas ayaa farriinta akhriyay.

“Adigu maxaad dareemaysaa?” ayuu weydiiyay.

Su'aashaas ayaa Ayaan ku adkaatay.

Waxay ogaatay inuusan weydiinayn talo shaqo oo keliya. Wuxuu doonayay inuu fahmo waxa ay taa ka qabto.

Muddo ka dib ayay jawaabtay:

“Waxaan dareemayaa inaan ku faraxsanahay guushaada. Laakiin sidoo kale waxaan dareemayaa inaan tebi doono wada sheekaysigeenna iyo kulammadeenna.”

Ilyaas wuxuu si qoto dheer u neefsaday.

“Ayaan, aniguna sidaas oo kale ayaan dareemayaa.”

Markaas ayay labadooduba garteen in xiriirkoodu uusan ahayn isbarasho caadi ah oo keliya.

***

Fiidkii xigay waxay ku wada hadleen telefoon.

Markii hore waxay ka sheekaysteen shaqada, safarka iyo qorshaha uu Ilyaas samaynayo.

Laakiin sheekadii waxay si tartiib ah ugu leexatay dareenkooda.

“Ilyaas wuxuu yiri,” Ayaan, “waxaan rabaa inaan wax ku weydiiyo.”

“Waan ku dhegaysanayaa.”

“Ma kula tahay in laba qof oo kala fog ay weli is fahmi karaan?”

Ayaan muddo ayay aamustay.

“Waxay ku xiran tahay labada qof,” ayay ku jawaabtay. “Kala fogaanshuhu ma aha dhibaatada keliya. Waxa ka muhiimsan kalsoonida iyo sida ay dadkaasi isu la hadlaan.”

“Adigu ma aaminsan tahay kalsoonidaas?”

“Waan aaminsanahay. Laakiin kalsoonidu hadal keliya kuma dhisanto. Waxay u baahan tahay ficil.”

Ilyaas wuxuu dareemay in jawaabteedu ay ahayd mid daacad ah.

“Ayaan, muddo ayaan doonayay inaan arrin kuu sheego.”

“Maxay tahay?”

“Tan iyo maalintii aan ku bartay, waxaad noqotay qof aan si gaar ah u qiimeeyo. Waan ku farxaa marka aan kula hadlo, waxaana jeclahay inaan wax badan kaa ogaado.”

Ayaan wax jawaab ah ma bixin.

Ilyaas ayaa sii hadlay.

“Ma doonayo inaan ku degdego ama aan kuu sheego hadallo aanan weli macnahooda si fiican u fahmin. Laakiin waxaan rabaa inaad ogaato inaan xiriirkeenna u arko mid muhiim ah.”

Ayaan waxay dareentay qalbigeeda oo si ka duwan sidii hore u garaacmaya.

“Ilyaas,” ayay si hoose u tiri, “aniguna waan ku qiimeeyaa. Laakiin waxaan ka baqayaa in dadku ay mararka qaar ballanqaadyo sameeyaan iyagoo aan garanayn waxa mustaqbalku keeni doono.”

“Waan fahmay.”

“Waxaan jeclaan lahaa inaan si tartiib ah isu baranno, oo aynaan wax walba ku dhisin dareenka maanta oo keliya.”

“Taasi waa waxa aan aniguna doonayo.”

Waxaa dhex maray aamusnaan kooban.

Dabadeed Ilyaas wuxuu yiri:

“Haddaba hal arrin aan isku ballanqaadno.”

“Maxay tahay?”

“Inaan runta isu sheegno, xitaa marka ay adag tahay.”

Ayaan ayaa cabbaar ka fikirtay.

“Taasi waa ballanqaad aan aqbali karo,” ayay tiri. “Laakiin waxaan rabaa inaan mid kale ku daro.”

“Waa maxay?”

“Haddii maalin wax is beddelaan, yeynaan iska aamusin. Aan wada hadalno, intii aan midba midka kale ku reebi lahayn su'aalo aan jawaab lahayn.”

Ilyaas ayaa si deggan ugu jawaabay:

“Waan ku ballanqaaday.”

“Aniguna waan ku ballanqaaday.”

Habeenkaas ma jirin hadallo waaweyn oo ku saabsan jacayl aan dhammaanayn. Ma jirin ballan ah in mustaqbalkoodu mar walba noqon doono sidii ay doonayeen.

Waxay isku ballanqaadeen wax ka fudud, balse ka culus hadal kasta oo qurux badan: daacadnimo, ixtiraam iyo inay wada hadlaan marka ay dhibaato timaaddo.

***

Toddobaadkii xigay, Ilyaas wuxuu aqbalay fursaddii shaqada.

Wuxuu qorsheeyay inuu muddo laba toddobaad ah gudahood ugu safro Hargeysa.

Markii uu Ayaan u sheegay, waxay ugu hambalyaysay qalbi furan.

Laakiin markii ay telefoonka dhigtay, waxay dareentay murugo aysan filayn.

Waxay fadhiisatay sariirteeda, waxayna eegaysay buuggii ay maalintii ugu horraysay ku kulmeen.

Buuggaasi wuxuu hadda u lahaa macne ka duwan kii hore.

Markii ay iibsanaysay, wuxuu ahaa buug ay jeclayd inay akhrido.

Hadda wuxuu noqday xusuusta bilowga xiriir aanay ogeyn halka uu ku dambayn doono.

Waxay furtay boggii ugu horreeyay, waxayna warqad yar ku qortay:

“Qof walba oo nolosheenna soo mara ma noqdo qof aan hilmaami karin. Laakiin dadka qaar waxay nagu reebaan xusuus aan waqtigu sahal ku tirtirin.”

Warqaddii ayay buugga dhex gelisay.

Ma aysan ogeyn sababta ay u qortay.

Waxaa laga yaabaa inay doonaysay inay xasuusato dareenkii maalintaas.

Ama waxaa laga yaabaa inay ka baqaysay in maalin uun ay illoowdo sida uu wax walba ku bilaabatay.

***

Maalintii safarka Ilyaas oo soo dhowaatay, waxay mar kale ku kulmeen isla dukaankii buugaagta.

Markan Ilyaas ma raadinayn buug.

Wuxuu doonayay inuu Ayaan arko ka hor inta uusan bixin.

Ayaan waxay sidatay buuggii ay maalintii ugu horraysay iibsatay.

“Waxaan rabaa inaan wax ku siiyo,” ayay tiri.

Waxay buuggii u dhiibtay Ilyaas.

Ilyaas ayaa la yaabay.

“Laakiin buuggan adigaa lahaa.”

“Waan akhriyay,” ayay ku jawaabtay. “Hadda waxaan rabaa inaad adiguna akhrido.”

“Ma hubtaa?”

“Haa. Waxaa laga yaabaa inaad ka hesho wax ka duwan wixii aan anigu ka helay.”

Ilyaas wuxuu buuggii gacanta ku qabtay.

“Waan kuu ilaalinayaa.”

Ayaan ayaa dhoolla-caddaysay.

“Ma aha inaad weligaa ii ilaaliso. Kaliya si wanaagsan u akhri.”

Wuxuu doonayay inuu wax kale yiraahdo, laakiin erayadii ayaa ku adkaaday.

Ugu dambayn wuxuu yiri:

“Ayaan, waad ku mahadsan tahay wax walba.”

“Adigana, Ilyaas. Waxaan kuu rajaynayaa safar nabad ah iyo guul.”

Markii ay kala tegayeen, Ilyaas wuxuu dib u eegay dukaankii ay isku barteen.

Wuxuu xasuustay maalintii uu markii ugu horraysay arkay Ayaan iyadoo buug gacanta ku haysa.

Wuxuu xasuustay qosolkeedii.

Wuxuu xasuustay hadalkii ay tiri ee ahaa in qofku mararka qaar wax ka barto wixii uu waayo.

Hadda wuxuu bilaabay inuu fahmo in hadalkaasi uu leeyahay macne ka weyn kii uu maalintaas ka fahmay.

***

Habeenkii ka horreeyay safarkiisa, Ilyaas wuxuu diyaarsaday boorsadiisa.

Buuggii ay Ayaan siisay wuxuu dhigay meel uu si fudud uga soo qaadan karo.

Intii uu alaabtiisa habaynayay, buuggii ayaa furmay, waxaana ka soo dhacday warqad yar oo la laabay.

Wuu soo qaaday.

Wuxuu akhriyay erayadii ay Ayaan ku qortay.

Markii uu dhammeeyay, muddo ayuu aamusan yahay.

Ma uusan ogeyn in warqaddaas ay si ula kac ah ugu reebtay iyo in ay ku illowday.

Wuxuu damcay inuu weydiiyo, balse wuu ka joogsaday.

Warqaddii ayuu si taxaddar leh dib ugu celiyay buugga.

Dabadeed wuxuu telefoonkiisa ka furay wada sheekaysigoodii.

“Ayaan, berri ayaan safrayaa. Waxaan rajaynayaa inaan nabad ku tago.”

Daqiiqado ka dib ayay jawaabtay.

“Ilaahay safarka ha kuu fududeeyo, Ilyaas. Nabad ku tag, nabadna ku joog.”

“Mahadsanid. Ballanteennii ma xasuusataa?”

“Haa,” ayay ku jawaabtay. “Inaan runta isu sheegno, oo aynaan aamusnaan isku ciqaabin.”

“Waan ku dadaali doonaa inaan ilaaliyo.”

“Aniguna sidoo kale.”

Ilyaas wuxuu telefoonka dhigay dhinaciisa, laakiin hurdadu si fudud uma aysan qaban.

Wuxuu ka fikirayay shaqada cusub, magaalada uu tegayo iyo nolosha cusub ee isaga sugaysa.

Wuxuu kaloo ka fikirayay Ayaan.

Dhanka kale, Ayaan waxay daaqadda qolkeeda ka eegaysay cirka habeenka.

Waxay isku dayaysay inay ku faraxdo guusha Ilyaas, balse qalbigeeda waxaa ku jiray dareen ay adkayd inay magac u hesho.

Waxay ahayd farxad iyo murugo isku dhex jirta.

Rajo iyo cabsi.

Kalsooni iyo su'aalo aan weli jawaab loo hayn.

Labadooduba waxay aaminsanaayeen inay ilaalin doonaan ballanqaadkooda.

Laakiin ma aysan ogeyn in imtixaanka ugu adag uusan ahayn kala fogaanshaha magaalooyinka.

Wuxuu noqon lahaa maalinta midkood uu haysto run ay adag tahay inuu kan kale u sheego.

Maalintaasna weli ma aysan iman.