WAXAA JIRA JACEYL AAN QAYLO LAHAYN

Jacayl aan maalin kasta lagu dhawaaqin, aan sawir kasta lagu soo bandhigin, aan hadiyad kasta lagu caddeyn.

Waa jacayl ku dhex nool waxyaabaha yaryar ee dadka badankiisu aanay dareemin.

Wuxuu ku jiraa koob biyo ah oo qof kuu keeno adigoon weydiisan.

Wuxuu ku jiraa albaab si tartiib ah loo xiro, sababtoo ah qof aad jeceshahay ayaa hurda.

Wuxuu ku jiraa qof kuu reeba qaybta ugu wanaagsan ee cuntada, isaga oo aan ka hadlin waxa uu sameeyay.

Wuxuu ku jiraa hooyo habeenkii soo kacda si ay u hubiso in ilmaheedu si wanaagsan u seexday.

Wuxuu ku jiraa aabbe daalkiisa qariya marka uu guriga yimaaddo, si aanu welwelkiisa ugu kordhin dadka uu jecel yahay.

Wuxuu ku jiraa laba qof oo muddo dheer wada noolaa, haddana midba midka kale u xusuusta waxyaabaha yar ee farxad geliya.

Jacaylka noocaas ahi mar walba ma laha erayo qurux badan.

Laakiin wuxuu leeyahay ficillo qalbiga gaara.

Hase yeeshee, jacaylka aan hadal u baahnayn ma aha jacayl aan waligiis la hadlin.

Waa jacayl aan u baahnayn in wax kasta lagu faano, balse weli garanaya goorta erayadu muhiim yihiin.

Waayo qalbiga bini'aadamku wuxuu u baahan yahay ficil iyo hadal labadaba.

Mararka qaar waxqabad ayaa ka xoog badan kun eray.

Mararka qaarna hal eray oo daacad ah ayaa ka qiimo badan wax kasta oo la sameeyo.

KOOBKII SHAAHA AHAA

Bal qiyaas galab roob da'ayo.

Qof ayaa shaqo ka yimid isaga oo daalan.

Kabihiisa ayuu iska siibay, kursi ayuu ku fariistay, hadalkiina wuu ku yaraaday.

Qofka kale wuxuu arkay daalka wajigiisa ka muuqda.

Ma uusan bilaabin su'aalo badan.

Ma uusan ku khasbin inuu isla markiiba sheego waxa dhacay.

Wuxuu jikada galay, shaah ayuu diyaariyay, dabadeedna koobkii ayuu agtiisa dhigay.

“Cab inta uu kulul yahay,” ayuu si deggan u yiri.

Waxaa laga yaabaa in koobkaasi aanu waxba ka beddelin dhibaatadii shaqada.

Waxaa laga yaabaa in daalkii weli jiro.

Laakiin daqiiqaddaas qofkii daalanaa wuxuu dareemay in la arkay.

In qof ogaaday inuu maanta u baahan yahay nasasho.

In qof uusan sugayn inuu codsado wax kasta oo uu u baahan yahay.

Mararka qaar jacaylku waa sidaas.

Ma aha dhacdo weyn oo dunidu ka hadasho.

Waa qof si deggan kuu tusaya inuu dareemayo joogitaankaaga.

Laakiin waxaa jirta wax kale oo muhiim ah.

Haddii qofkaasi shaah kuu keeno maalin kasta, ha u qaadan inuu waajib ku yahay.

U mahadnaq.

U fiirso daalkiisa.

Adiguna mararka qaar koobka u diyaari.

Waayo jacaylka quruxda badan ma aha in qof keliya uu daryeel bixiyo, kan kalena uu mar walba qaato.

Waa in daryeelku noqdo wax la wadaago.

MARKA FICILKU KA HORREYO HADALKA

Waxaa jira qof si fudud u yiraahda: “Waan ku jeclahay.”

Erayadaas way qurux badan yihiin.

Laakiin haddii qofku mar walba ballan jebiyo, dareenkaaga yareeyo ama kuu muujiyo ixtiraam darro, hadalku wuxuu bilaabaa inuu lumiyo macnihiisa.

Waxaa sidoo kale jira qof aan erayada jacaylka si fudud u isticmaalin.

Waxaa laga yaabaa inuu ku koray guri aan dareenka si badan looga hadlin.

Waxaa laga yaabaa inuu ku adkaado inuu qalbigiisa erayo ku cabbiro.

Laakiin marka aad xanuunsato, wuxuu isku dayaa inuu ku daryeelo.

Marka aad murugaysan tahay, wuxuu kuu sameeyaa waqti.

Marka aad guulaysato, wuxuu ku farxaa guushaada.

Marka aad qalad samayso, wuxuu kula hadlaa si xushmad leh.

Ficilladaasi waxay yeelan karaan macne qoto dheer.

Hase yeeshee, ma aha inaan ka dhigno aamusnaanta caddayn jacayl.

Qofka aan dareenkiisa sheegin mararka qaar wuu jecel yahay.

Mararka qaarna waxaa laga yaabaa inuusan xiriirka si dhab ah u danaynayn.

Farqiga laguma ogaado mala-awaal.

Waxaa lagu ogaadaa wada hadal iyo ficillo joogto ah.

Ha isku qancin in qof ku jecel yahay sababtoo ah waxaad rabtaa inuu ku jeclaado.

Sidoo kale, ha iska indho tirin jacayl si daacad ah ficil loogu muujinayo, sababtoo ah uma eka sheekooyinka aad filaysay.

Baro inaad aragto waxa jira, ee aanad ku ekaan waxa aad rajaynayso.

GACANTA SI DEGGAN LOO QABTO

Waxaa jira daqiiqado erayadu ku yaraadaan.

Marka qof aad jeceshahay uu helo war murugo leh.

Marka uu qof waayo.

Marka riyo uu sannado dhisayay ay burburto.

Marka uu isku dayo inuu hadlo, balse ilmadu ka hor timaaddo.

Xilligaas waxaa laga yaabaa inaadan garanayn waxa aad tiraahdo.

Waxaa laga yaabaa inaad ka baqdo in hadalkaagu dhaawaca sii kordhiyo.

Mararka qaar waxa ugu wanaagsan waa inaad weydiiso:

“Ma rabtaa inaan kula joogo?”

Haddii uu oggolaado, waad ag fadhiisan kartaa.

Waxaad siin kartaa waqti uu ku ooyo.

Waxaad u oggolaan kartaa inuu aamuso.

Haddii uu doonayo in gacanta la qabto, waxaad si deggan u qaban kartaa.

Laakiin ha u qaadan in qof kasta uu doonayo in la taabto marka uu murugaysan yahay.

Dadka qaar waxay u baahan yihiin isku duubni.

Qaar waxay u baahan yihiin meel bannaan.

Qaarna waxay rabaan inay hadlaan.

Jacaylka dhabta ahi wuxuu isku dayaa inuu fahmo baahida qofka, halkii uu ka samayn lahaa oo keliya waxa isaga u muuqda daryeel.

Mararka qaar qofka aad jeceshahay uma baahna inaad xanuunkiisa sharaxdo.

Wuxuu u baahan yahay inaad aqbasho inuu xanuun jiro.

HOYGA AAN LAGU DHISIN DHAGAX KELIYA

Guri wuxuu yeelan karaa qolal waaweyn, daaqado qurux badan iyo alaab qaali ah.

Laakiin waxa guriga ka dhiga meel lagu nasto ma aha dhismaha oo keliya.

Waa sida dadka ku nool isu la dhaqmaan.

Waa in qofku gurigiisa ku soo noqon karo isaga oo aan ka baqayn bahdil.

Waa in carruurtu awoodaan inay su'aalo weydiiyaan iyaga oo aan lagu qoslin.

Waa in labada qof ee nolosha wadaagaa ay ka hadli karaan daalkooda iyo baahidooda.

Waa in khaladka laga wada hadlo, halkii laga dhigi lahaa hub lagu dhaawaco.

Waxaa jira guryo waaweyn oo dadkoodu dareemaan kalinimo.

Waxaa jira guryo yaryar oo ay ka buuxaan wada hadal, qosol iyo isu naxariisasho.

Laakiin ma aha in la ammaano saboolnimada ama la xaqiro hantida.

Guri wanaagsan wuxuu u baahan karaa dhaqaale, qorshe iyo dadaal.

Wuxuu sidoo kale u baahan yahay ixtiraam iyo daryeel.

Midkoodna keligiis ma dammaanad qaadi karo farxad.

Waxaa laga yaabaa inaad sannado ku dadaasho inaad hesho guri qurux badan.

Markaad hesho, ha illoobin inaad dhisto jawi qalbigu ku nasto.

Waayo guriga ugu qaalisan ma aha mar walba kan qiimihiisu suuqa ugu badan yahay.

Mararka qaar waa meesha aad si nabad leh ugu noqon karto naftaada.

QOFKA XUSUUSTA WAXYAABAHA YARYAR

Waxaa jira waxyaabo aad qof u sheegto adigoon u malaynayn inuu xusuusan doono.

Waxaad u sheegtaa nooca shaaha aad jeceshahay.

Buug aad rabto inaad akhrido.

Meel aad ku riyoonayso inaad booqato.

Maalin sannadkii kugu adag sababtoo ah waxay ku xusuusisaa qof aad weyday.

Toddobaadyo ka dib, qofkii ayaa ku weydiiya arrintii aad u sheegtay.

Waxaa laga yaabaa inaad la yaabto.

“Ma xusuusatay?”

Wuxuu ku jawaabaa:

“Haa, waayo way kuu muhiim ahayd.”

Mararka qaar jawaabtaasi waxay qalbiga ka taabataa meel aan hadiyad qaali ahi gaari karin.

Ma aha in qofku xafiday xog yar oo keliya.

Waa inuu muujiyay inuu ku dhegaysanayay.

Laakiin xusuusta wanaagsan kaligeed ma aha jacayl.

Waxaa muhiim ah sida qofku kuula dhaqmo marka aad ku kala aragti duwan tihiin, marka aad xuduud samaysato iyo marka noloshu adkaato.

Waxyaabaha yaryar waxay qiimo yeeshaan marka ay qayb ka yihiin dabeecad wanaagsan oo joogto ah.

Jacaylka dhabta ahi ma aha hal dhacdo oo qurux badan.

Waa ficillo badan oo waqti ka dib isu beddela kalsooni.

JACAYLKA AAN DADKA LOO SOO BANDHIGIN

Dunida maanta waxaa sahlan in la arko sawirrada farxadda dadka kale.

Lammaane hadiyado is dhaafsanaya.

Dad safarro qurux badan ku jira.

Farriimo jacayl oo meel fagaare ah lagu qoray.

Waxyaabahaasi waxay noqon karaan muujin dhab ah oo farxad.

Laakiin waxa shaashadda ka muuqda ma aha sheekada oo dhan.

Sawir qurux badan ma caddaynayo xiriir wanaagsan.

Sidoo kale, qof aan xiriirkiisa soo bandhigin ma aha inuu qarinayo jacayl aan jirin.

Dadka qaarkood waxay jecel yihiin inay farxaddooda dadka la wadaagaan.

Qaar kalena waxay door bidaan inay noloshooda gaarka ah ilaashadaan.

Labada doorasho midna kaligeed ma qeexdo tayada jacaylka.

Waxa muhiimka ahi waa waxa ka dhacaya marka kamaraddu dansan tahay.

Ma is qadarisaan?

Ma wada hadashaan?

Ma isku kalsoon tihiin?

Ma awooddaan inaad khilaafkiinna si xushmad leh u xallisaan?

Ma is garab istaagtaan marka midkiin dhibaato la kulmo?

Haddii jawaabahaasi wanaagsan yihiin, xiriirku wuxuu leeyahay wax ka qiimo badan muuqaalka dibadda.

Jacaylka dhabta ahi uma baahna dad badan oo markhaati ka noqda daqiiqad kasta.

Laakiin wuxuu u baahan yahay in labada qof ay si dhab ah u dareemaan qadarinta ay wadaagaan.

MARKA ERAYADU MUHIIM NOQDAAN

Inkasta oo jacayl badan lagu muujiyo ficil, waxaa jira waqtiyo hadalku lama huraan noqdo.

Qofka aad jeceshahay wuxuu u baahan karaa inaad u sheegto inaad qadarinayso.

Wuxuu u baahan karaa inaad raalligelin bixiso.

Wuxuu u baahan karaa inaad caddeyso qorshahaaga.

Wuxuu u baahan karaa inaad si toos ah uga hadasho arrin dhaawacday.

Mararka qaar qof ayaa ku yiraahda:

“Anigu ficil ayaan jacaylka ku muujiyaa, hadalna uma baahni.”

Laakiin haddii qofka kale uu u baahan yahay wada hadal, jawaabtaasi waxay isu beddeli kartaa albaab la xiray.

Jacaylka aan hadal u baahnayn ma aha in laga aamuso waxyaabaha muhiimka ah.

Waa in jacaylku aanu ku koobnaan hadal.

Waxaa jira farqi weyn oo u dhexeeya aamusnaan nabad leh iyo aamusnaan lagu qariyo dhibaato.

Haddii qofka aad jeceshahay ku yiraahdo: “Waxaan u baahanahay inaan ka hadalno arrintan,” ha u qaadan inuu jacaylka shaki gelinayo.

Waxaa laga yaabaa inuu isku dayayo inuu xiriirka hagaajiyo.

Mararka qaar erayga “Waan ku jeclahay” waa muhiim.

Mararka qaar erayga “Waan ku fahmay” ayaa muhiim ah.

Mararka qaarna waxa ugu qiimaha badan waa:

“Waan qaldamay, waana ka xumahay.”

Ficil iyo hadal marka ay is waafaqaan, jacaylku wuxuu helaa awood uu qalbiga ku dego.

JACAYLKA WAALIDKA EE AAN MAR WALBA LA SHEEGIN

Waxaa jira hooyo aan maalin kasta ilmaheeda u sheegin inta ay jeceshahay.

Laakiin waxay xusuusataa inuu wax cunay iyo in kale.

Waxay dareentaa marka codkiisu isbeddelo.

Waxay weydiisaa inuu si nabad ah guriga ku gaaray.

Waxaa jira aabbe aan si fudud dareenkiisa u cabbirin.

Laakiin wuxuu sannado badan ku dadaalaa inuu carruurtiisa u abuuro fursado ka wanaagsan kuwii uu isagu helay.

Dadaalkaasi wuxuu noqon karaa muujin jacayl.

Laakiin waalidnimada wanaagsan sidoo kale waxay u baahan tahay erayo naxariis leh, dhegaysi iyo in carruurta loo oggolaado inay dareenkooda cabbiraan.

Ilmuhu ma aha inuu jacaylka waalidkiis ka qiyaaso keliya inta shaqo ee loo qabtay.

Wuxuu sidoo kale u baahan yahay inuu maqlo in la jecel yahay, la qadariyo oo la dhegaysanayo.

Waxaa laga yaabaa in waalidkaa uu ku koray duruufo aan dadka lagu barin inay dareenkooda si fudud u sheegaan.

Waxaa laga yaabaa in adiguna aad u baahanayd erayo aadan maqlin.

Labadaas xaqiiqo way wada jiri karaan.

Waxaad qadarin kartaa dadaalkii laguu galay, adigoo weli qiraya waxyaabihii kaa maqnaa.

Jacaylka qoyska wuxuu sii qurux badnaan karaa marka ficillada wanaagsan lagu daro hadallo naxariis leh.

MARKA JACAYLKU NOQDO CAADO QURUX BADAN

Bilowga xiriirka waxaa laga yaabaa in wax kasta ay cusub yihiin.

Farriin kasta waxay keentaa farxad.

Kulanka kasta waxaa la sugaa.

Hadal kasta wuxuu leeyahay xiiso gaar ah.

Laakiin waqti ka dib noloshu waxay yeelataa jadwal.

Shaqo.

Masuuliyado.

Daal.

Hawlo guriga ah.

Qorshayaal maalinle ah.

Waxaa laga yaabaa in xiisihii bilowga uu isbeddelo.

Taasi mar walba ma aha in jacaylkii dhammaaday.

Mararka qaar jacaylku wuxuu ka guuraa xamaasad cusub una guuraa daryeel qoto dheer.

Waxaa laga yaabaa inaadan mar kasta isku farxin sida maalintii ugu horraysay.

Laakiin waxaad baran kartaa inaad ku faraxdo waxyaabo kale.

Inaad qofka kale si fiican u taqaan.

Inaad garanayso waxa dejinaya marka uu daalan yahay.

Inaad awooddaan inaad wada aamustaan adigoon dareemin kala fogaansho.

Inaad wada dhistaan xusuuso aan dadka kale arkin.

Laakiin ha u oggolaan caadadu inay disho qadarinta.

Qofka aad sannado la joogtay weli wuxuu mudan yahay eray wanaagsan.

Weli wuxuu mudan yahay inaad dhegaysato.

Weli wuxuu mudan yahay inaad u mahadceliso.

Weli wuxuu mudan yahay inaad mararka qaar weydiiso:

“Sideen kuu farxad gelin karaa?”

Waayo jacaylka waara ma aha in qofka la helo oo keliya.

Waa in maalin kasta la xusuusto sababta ay muhiim u tahay in si wanaagsan loola dhaqmo.

MAALINTA AANAD WAXBA BIXIN KARIN

Waxaa jiri kara maalin aanad haysan lacag aad hadiyad ku iibsato.

Waxaa jiri kara maalin aanad awoodin inaad qofka aad jeceshahay meel qurux badan geyso.

Waxaa jiri kara maalin aad daalan tahay oo aanad awoodin wax weyn.

Laakiin weli waxaad awoodi kartaa inaad si wanaagsan ula hadasho.

Waxaad awoodi kartaa inaad dhegaysato.

Waxaad awoodi kartaa inaad u mahadceliso.

Waxaad awoodi kartaa inaad qirato dadaalkiisa.

Waxaad awoodi kartaa inaad u sheegto in joogitaankiisu muhiim kuu yahay.

Waxyaabahaasi lacag badan uma baahna.

Laakiin waxay u baahan yihiin niyad, feejignaan iyo dadaal.

Hase yeeshee, haddii qofku si joogto ah uga fogaado masuuliyad kasta, ma aha in ficillo yaryar loo adeegsado in lagu qariyo dayacaad.

Jacaylka wanaagsan wuxuu isku daraa daryeelka maalinlaha ah iyo masuuliyadda nolosha.

Qofka aad jeceshahay wuxuu u baahan karaa koob shaah ah.

Wuxuu sidoo kale u baahan karaa inaad ka qayb qaadato xalinta dhibaatooyinka idin wada saaran.

Labadaas midna ha fududaysan.

ERAY QALBIGA KU HARAYA

Akhriste,

Haddii aad haysato qof jacaylkiisa ku muujiya waxyaabaha yaryar, baro inaad aragto.

Ha sugin hadiyad qaali ah si aad u ogaato in laguu danaynayo.

Laakiin sidoo kale ha iska indho tirin baahidaada wada hadal iyo erayo daacad ah.

Haddii aad tahay qof ay ku adag tahay inuu dareenkiisa sheego, isku day inaad barato.

Ma aha inaad noqoto qof hadal badan.

Waxaa ku filan inaad si daacad ah u tiraahdo waxa qalbigaaga ku jira.

Haddii qof kuu sameeyo wanaag, u mahadnaq.

Haddii aad qof jeceshahay, ha u qaadan inuu mar walba garanayo.

U muuji.

U sheeg.

Ku caddee ficil.

Waxaa laga yaabaa in maalin aad dib u xusuusato qof aad jeclayd.

Ma xusuusan doontid hadiyad kasta oo uu ku siiyay.

Ma xusuusan doontid eray kasta oo uu kuu sheegay.

Laakiin waxaa laga yaabaa inaad xusuusato sida uu kuu eegay maalintii aad murugaysnayd.

Sida uu kuu dhegaystay markii aad hadalka ku adkaatay.

Sida uu kuugu reebay cunto markii aad daalanayd.

Sida uu kuugu sheegay inaad nasato isaga oo hawl kaa qabtay.

Sida uu kuugu farxay markii aad gaartay guul yar oo dadka kale aanay dareemin.

Waxyaabahaasi waxay noqdaan xusuuso qalbiga ku nool.

Waxaa jira jacayl aan dad badan arkin, balse qofka la jecel yahay si qoto dheer u dareemo.

Waxaa jira daryeel aan lagu faanin, balse nolosha maalin kasta ka dhiga mid fudud.

Waxaa jira erayo yar oo la yiraahdo, balse ficillo badan oo macnahooda caddeeya.

Jacaylka aan hadal u baahnayn ma aha jacayl aamusan marka runta loo baahan yahay. Waa jacayl ficilladiisu caddeeyaan erayada uu sheegayo.

Haddii aad hesho qof sidaas kuu jecel, qadari.

Haddii aad rabto inaad qof sidaas u jeclaato, ku bilow waxyaabaha yaryar ee maanta aad samayn karto.

Ha sugin maalin gaar ah si aad u muujiso naxariis.

Ha sugin munaasabad weyn si aad u tiraahdo “Mahadsanid.”

Ha sugin kala fogaansho si aad u ogaato qiimaha qofka kula jooga.

Waayo noloshu waxay ka kooban tahay maalmo badan oo caadi ah.

Maalmahaas caadiga ah ayaana noqda xusuusaha ugu qaalisan marka waqtigu dhaafo.

Mararka qaar jacaylka ugu qoto dheer laguma maqlo dhegaha. Waxaa laga dareemaa nabadda uu qalbiga ku reebo.

— Mustafe Mohamed Obeyd